ilguyji@yahoo.ca "وبلاگ ایل گرک"بخش ترکمنی نشریه ی الکترونیکی "شورای همآهنگی کانون فرهنگی وسیاسی خلق ترکمن- واحدهای آلمان و کانادا"می باشد. علاقمندان می توانند ازطریق امیل قید شده با مسئولین تماس بگیرند. !...پیروز باد مبارزات حق طلبانه ملّت ترکمن!ه

Wednesday, November 11, 2009

Türkmenistanly meşur deprekçi sazanda aradan çykdy-ترکمنستانلی مشهور دپرکچی سازاندا آرادان چئقدی

Rişat Şafi Moskwadaky Moda hepdeliginide, 24-nji oktýabr, 2009 ýMeşhur deprekçi soňky ýoluna ugradyldy:

Meşhur sazanda-deprekçi Rişad Şafi şu gün iň soňky ýoluna ugradyldy.
4-njy noýabrda 57 ýaşynda aradan çykan Rişad Şafi bilen hoşlaşmak üçin Moskwanyň 57-nji keselhanasynyň sid-med ekspertiza morgyna onuň garyndaşlary we dostlary, tanyşlary, käbir Orsýet sazandalary, Türkmenistanyň Moskwadaky ilçihanasynyň wekilleri we birnäçe zurnalistler gatnaşdylar.Rişat Şafi Moskwanyň etegindäki Bogorodskoýe gonamçylygynda jaýlandy. “Men ony beýik diýen söz bilen häsiýetlendirmekden çekinmeýärin”, diýip Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan orsýetli kompozitor we saksofonist Wladimir Presnýakow şeýle diýdi: “Ol dünýä derejesindäki beýik sazanda, kompozitor, deprekçi we guramaçydy. Ol şeýle bir aktiwdi we janlydy, şonuň üçin män häzirki ýagdaýa hiç akyl ýetirip bilemok”. Kop ýyllap Orsyýetde ýaşansoň şu ýyl Rişad Şafi Türkmenistana sapar edipdi. “Rişat Şafiniň bu sapary Türkmenistanyň prezidentiniň şahsy çakylygy boýunça amala aşyryldy”, diýip “Watan” atly rus-türkmen dostlugy jemgyýetiniň ýolbaşçysy Maksat Saparmuradow aýtdy.
Web Resource: Azat Habar

Tuesday, November 10, 2009

İran’ın Asimile Ettiği Türkler: Hazaralar

Yazan: Güney Türkistan

Son yazılarımda; güçlü bir ülke olmamız gerektiğini özellikle vurgulamış ve bunun neden gerekli olduğunun altını çizmiştim: (Diğer Türk topluluklarının ve dışarıda bulunan gurbetçilerimizin haklarını korumak ve gelecekte parçalanmamak için.)Bazıları pek anlamamış sanırım!..
Ben de olayı biraz daha genişletmeye karar verdim. İşte size güçlü olmamızı gerektirecek bir neden daha…
Orada… Uzakta kardeşlerimiz var… Ve diğer Türkler gibi onlar da baskı altındalar, yaşam savaşı veriyorlar. Belki de bir çoğumuzun adını bile bilmediğimiz bu kardeşlerimiz, yavaş yavaş yok ediliyorlar.
Kim mi bunlar?
Hazara Türkleri…
‘‘Uzun bir süre İran dilinin hakim olduğu bir bölgede yaşayan, okumalarına izin verilmeyen, hiçbir zaman yazı öğrenemeyen, 20-30 yıl öncesine kadar köle muamelesi gören ve hatta çocukları köle olarak satılan Hazaralar, bütün bu baskıları sonunda kendi dillerini unutmuş, bugün Farsça’nın bir lehçesi olan Dari dilini konuşur hale gelmişlerdir. Çoğunlukla, hamallık, çobanlık, lağımcılık gibi ağır işlerde çalışan ve büyük bir kısmı bugün de hayvancılıkla uğraşan, geçimlerini bu yolla temin eden Hazaralar gördükleri zulümlerden sonra diğer Türk topluluklarına daha fazla yaklaşmışlar ve onlarla birlikte hareket etmeğe başlamışlardır.’’ ... Link to original resourc

Saturday, November 07, 2009

Ga­raş­syz­lyk - mil­li buý­sanç - غاراشسئزلئق ملّی بویسانچ


Web Resource: زمان قازیتی - Zaman Gazyeti

Ga­raş­syz­lyk türk­men hal­ky­nyň mil­li buý­san­jy­dyr. Eziz Wa­ta­ny­my­zyň Ga­raş­syz­ly­gy­ny al­ma­gy di­ňe bir Türk­me­nis­ta­nyň ra­ýat­la­ry­nyň däl, ta­ry­hyň dür­li dö­wür­le­rin­de ýer ýü­zü­niň en­çe­me ýurt­la­ry­na dü­şen il­deş­le­ri­mi­ziň hem yk­ba­ly­na tä­sir et­di. Ga­raş­syz he­mi­şe­lik Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan döw­le­ti dün­ýä­niň äh­li türk­men­le­ri­niň ata – Wa­ta­ny­na öw­rül­di.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň 2007-nji ýyl­da döw­let Baş­tu­tan­ly­gy­na saý­lan­ma­gy bi­len türk­men­le­riň go­ja­man we şöh­rat­ly ta­ry­hy­nyň tä­ze eý­ýa­my - Tä­ze Gal­ky­nyş­lar we be­ýik Öz­gert­me­ler eý­ýa­my baş­lan­dy. Bu eý­ýam­da­ ga­za­ny­lan öz­ge­riş­ler bi­len Türk­me­nis­tan döw­let­le­riň hal­ka­ra ab­ra­ýy tä­ze bir be­lent de­re­jä gal­dy. Ha­ky­kat­dan-da, soň­ky iki ýa­rym ýy­lyň do­wa­myn­da Türk­me­nis­tan dün­ýä tä­ze­den açyl­dy di­ýip, ar­ka­ýyn aýt­mak bo­lar. Mu­ňa di­ňe bir Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan döw­le­ti­niň tä­ze ta­ry­hy­na al­tyn harp­lar bi­len ýa­zy­lan aja­ýyp wa­ka­lar ba­ry-ýo­gy iki ýa­rym ýy­lyň do­wa­myn­da onuň BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň wi­se - baş­lyk­ly­gy­na iki ge­zek saý­lan­ma­gy däl, eý­sem-de bol­sa, Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň dün­ýä döw­let­le­ri­niň on­lar­ça­sy­na eden sa­par­la­ryn­da, ola­ryň li­der­le­ri ýur­du­my­za sa­pa­ra ge­len­le­rin­de ge­çi­ren ne­ti­je­li du­şu­şyk­la­ry, ga­za­ny­lan uzak möh­let­le­ýin yla­la­şyk­lar, ýur­du­myz­da bo­lup geç­ýän, dün­ýä­ni haý­ra­na gal­dy­ran be­ýik­den - be­ýik öz­ge­ri­şlik­ler hem şa­ýat ed­ýän­dir. ... Zaman Gazyetine tikladin

Saturday, October 31, 2009

Современные внешнеполитические приоритеты Туркменистана

Turkmenistan Ru News
Достойно отвечать на вызовы времени
Сегодня в Ашхабаде состоялась пресс-конференция Президента Туркменистана по итогам недавней поездки в Нью-Йорк, в рамках которой Гурбангулы Бердымухамедов принял участие в работе 64-й сессии Генеральной Ассамблеи Организации Объединенных Наций и провел серию двусторонних встреч и политических консультаций с лидерами ряда стран и представителями мировой бизнес-элиты. В пресс-конференции, которая состоялась по многочисленным просьбам представителей СМИ, приняли участие корреспонденты аккредитованных в Туркменистане зарубежных информационных агентств и крупнейших международных изданий, а также отечественные журналисты – главные редакторы газет, журналов, руководители теле- и радиоканалов, студенты, обучающиеся по специальности журналистика в Институте международных отношений МИД Туркменистана и ТГУ им. Махтумкули. ... Dolgo

Tuesday, October 27, 2009

TÜRKMEN ÝAŞ ALYMLARYNYŇ III SIMPOZİUMU



Ýaňy ýakynda, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Illinois ştatyndaky Çikago şäherinde adatdan daşary bir gün boldy. Gözel Çikagonyň merkezini bezäp oturan Intercontinental Otelinde, beýleki döwletleriň baýdaklary bilen bilelikde, Türkmen döwletimiziň ýaşyl tugy hem al-asmanda pasyrdady. Türkmen Ýaş Alymlarynyň 3-nji Sempoziumuna gatnaşmak üçin, dünýäniň çar künjünden gelen türkmen alymlary, bu ýere toplandylar. Açylyş dabarasyna Amerikanyň dürli ştatlarynda kandidatlyk ýa-da doktorlyk işini alyp barýan ýaş alymlar bilen bilelikde, türkmen ýaşlary üçin mekdep bolup ýaşaýan baýry alymlar hem gatnaşdylar. Ýaş Alymlar Guramasynyň gurujylaryndan biýologiýa ylymynyň doktory Kakajan Kömürow gurama barada gepläp, türkmen ýaşlarynyň ylmy kämilliginiň we üstünliginiň wajyplygy, olaryň öňlerindäki böwetler barada durup geçdi. Şeýle hem simpoziumyň harajatlarynyň, bütinleý türkmen ýaşlarynyň goşantlary netijesinde amala aşyrylandygyny nygtady.





Dünýä belli türkmen alymy, matematika ylymlarynyň doktory Allaberen Aşyraliýewiň “men etmesem kim eder” diýen şahsy pelsepesi baradaky, Eýran türkmenlerinden professor Arazberdi Toumajyň geçen çarkandakly we kynçylykly ýoly dogrusyndaky, Tehas ştatynda ylmy iş alyp barýan doktor Jumageldi Jumaýewiň we Yrak türkmenlerinden Mahmud İzzat Mahmudyň ýaşlara beren öwüt ündewleri we olaryň Türkmenistanyň gelejegi üçin edýän işleriniň wajyplygy baradaky eden çykyşlary, ullakan gyzyklanma döretdi. Olar ýaşlara alyp barýan işlerinde uly-uly üstünlik arzuw edip, şeýle ýygnanşyklaryň höwrüniň köp bolmagyny arzuw etdiler. Şeýle hem, şunyň ýaly dabaraly işi alyp barýan we gurnamaga ýardam eden ýaş alymlardan Baýram Saryýewe, Ahmed Mamedowa, Turkmen Design şereketiniň alypbaryjylaryna we simpoziumyň esasy guramaçylyk işlerini alyp baran Merdan Kakajanowa minnetdarlyk sowgatlary gowşuryldy. ... Habaryn doly mazmuny
Web resource: Turkmen Cafe

Saturday, October 17, 2009

Türkmen suratkeşleri tarapyndan Amasýa bilen baglanşykly sergi açyldy



3 sany türkmen suratkeşi 7500 ýyllyk taryha eýe bolan Amasýanyń taryhy we tebigy gözelliklerini galamlary bilen beýan etdi
************
Web resource: TRT-Turkmen
--------------
Türkmen suratkeşleri tarapyndan şazadalar şäheri Amasýa bilen baglanşykly sergi açyldy.
Paýtagt Aşgabatdaky “Türkmen suratkeşleriniń galamyndan Amasýa” mowzukly sergi Türkiýäniń Aşgabatdaky adatdan daşary doly ygtyýarly baş ilçisi Awni Byçaklynyń çykyşy bilen açyldy.
3 sany türkmen suratkeşi 7500 ýyllyk taryha eýe bolan Amasýanyń taryhy we tebigy gözelliklerini galamlary bilen beýan etdi.
Suratkeşleriń çeken suratlary sergä gelenlerde uly gyzyklanma döretdi.
Türkmen senetkärleriniń we sungady söýüjileriniń göwnünden turan 60 portretden ybrat bolan sergi oktýabr aýynyń 28-i bilen 31-i arasynda Amasýada açylar.

Friday, October 16, 2009

Подрос...


Леонид Колосов
За время визита Э. Рахмона К. Бердымухаммедов заметно прибавил в росте (Фото с сайта «Туркменистан: Золотой век»)
Туркменские СМИ не перестают удивлять мир все новыми и новыми достижениями президента Бердымухаммедова.
Еще не отгремели фанфары по поводу исторического выступления президента Курбанкули Бердымухаммедова на сессии Генассамблеи ООН, получения «престижной» награды таинственной Международной академии информатизации, а также учреждения «Дня президента Туркменистана Бердымухаммедова» в славном американском городе Трентоне (численность населения — 84 тыс. человек, чуть меньше, чем в туркменском Балканабате, в прошлом — Небитдаге), а туркменские СМИ продолжают удивлять мир все новыми и новыми достижениями. Как вы думаете, может ли простой человек за одну ночь вырасти сразу сантиметров на 10, да не просто вырасти, а еще и раздасться в плечах на два-три размера? Правильно, не может, а вот Курбанкули Бердымухаммедову это под силу.
9 октября на главной странице Интернет-сайта «Туркменистан: Золотой век» красовалось парадное фото К. Бердымухаммедова и Э. Рахмона, застывших в дружеском рукопожатии, на котором туркменский президент был значительно ниже таджикского, что неудивительно, принимая во внимание гренадерские габариты Рахмона. 10 октября фото поменялось: президент Туркменистана, изображенный на нем, заметно «подрос» и сравнялся с Рахмоном. Уважение, которое лично я питаю к президенту Туркменистана, не позволяет думать, что Курбанкули Мяликкулиевич влез на скамеечку, чтобы не выглядеть уж совсем непрезентабельно на фоне своего статного таджикского коллеги.
К слову сказать, этот фокус не нов: например, все официальные фото, сделанные во время встречи К. Бердымухаммедова с президентом Азербайджана Ильхамом Алиевым туркменскими фотографами, либо запечатлели президентов сидящими в креслах, либо… вновь возникает мысль о скамеечке.
Удивительная способность некоторых живых существ подстраиваться под окружающую среду называется мимикрией. Как же умело пользуется этой способностью туркменский президент: рядом с Медведевым — он ростом с Медведева, рядом с Рахмоном — ростом с Рахмона, рядом с Алиевым — с Алиева!
Людям свойственно испытывать комплексы по поводу своего маленького роста. Ходят слухи, что высокорослым людям запрещено находиться рядом с главой Франции Николя Саркози, который, кроме того, носит туфли со скрытой «платформой», а экс-президент Джордж Буш-младший увольнял из своей администрации сотрудников, которые были выше его. Зато президента Дмитрия Медведева, похоже, его рост (158 см) нисколько не смущает, а премьер-министр Сильвио Берлускони (рост 154 см) и вообще без ложной скромности заявил: «Италии со мной повезло!»
Ничуть не сомневаюсь, Бердымухаммедов тоже считает, что Туркменистану с ним крупно повезло. Тем более, что теперь его политический рост сопровождается ростом физическим. И то, и другое обеспечивается неустанными стараниями работников туркменских СМИ. «Мастера слова» превращают любое выступление президента в событие вселенского масштаба, а рабочую поездку по стране представляют как всенародное торжество. Фотомастера с помощью магического «фотошопа» могут сделать слегка помятое лицо президента ликом голливудского образца, убрать лишнее в области живота и шеи, добавить недостающее в области плеч и конечностей — и предъявить миру творца Великого Возрождения Туркменистана, автора многочисленных инициатив, имеющих глобальное мировое значение, последователя здорового образа жизни — Курбанкули Бердымухаммедова. Как говорила героиня одного известного фильма, «красота — страшная сила»! И куда там Ниязову с его крашеным чубом!
Вода в обмен на электричество — проблемы остались
Минувшие два дня, проведенные президентом Таджикистана Эмомали Рахмоном в прикаспийском городе Туркменбаши в обществе растущего буквально на глазах президента Бердымухаммедова, по сообщению туркменских СМИ, были призваны стать «своего рода катализатором реализации достигнутых договоренностей, нацеленных на интенсификацию взаимовыгодного сотрудничества по целому спектру направлений». Следует отметить, что это вторая за последние две недели встреча глав Туркменистана и Таджикистана: первая состоялась в Нью-Йорке, в рамках участия обоих президентов в 64-й сессии Генеральной Ассамблеи ООН. Более того, президент Таджикистана предпочел визит к Бердымухаммедову саммиту СНГ, а значит, возлагал на него большие надежды.
В торгово-экономических отношениях двух соседних стран — Туркменистана и Таджикистана до сегодняшнего дня существует значительный дисбаланс: Туркменистан является практически только экспортером, а Таджикистан — потребителем. По данным Госкомстата РТ, товарооборот между Таджикистаном и Туркменистаном за период с января по август 2009 года составил 46,7 млн долларов, из которых 46,5 млн приходится на импорт производимой в Туркменистане продукции. В счет небольшой доли — всего 200 тысяч долларов — Таджикистан поставлял в Туркмению хозтовары, продукты питания, изделия из алюминия. Правда, президент Рахмон выразил готовность расширить перечень поставляемых в Туркменистан товаров за счет увеличения алюминиевой продукции, а также продукции агропромышленного комплекса — фруктов и овощей. Что же касается Туркменистана, то, похоже, дело ограничилось лишь заверениям в дружбе и братстве и общими словами о необходимости «более полного использования имеющихся возможностей в таких важных сферах, как производство и транспортировка электроэнергии».
По официальным сообщениям туркменских источников, по результатам двухдневного рабочего визита президента Таджикистана в Туркменистан, кроме совместного коммюнике, были подписаны межправительственные соглашения в области физической культуры и спорта, деятельности совместной межправительственной туркмено-таджикской комиссии по торгово-экономическому и научно-техническому сотрудничеству, протокол о сотрудничестве между министерством иностранных дел Туркменистана и министерством иностранных дел Республики Таджикистан. Ни о каких новых соглашениях в области энергетического сотрудничества заявлено не было. Ранее между странами был подписан договор о ежегодных поставках в Таджикистан 1.2 млрд. кВтч. туркменской электроэнергии, но этот объем, особенно в осенне-зимний период, не может компенсировать острый дефицит электричества.
Агентство Trend News, однако, сообщает, что между министерствами энергетики Туркменистана и Таджикистана все же было заключено какое-то соглашение, но в туркменских источниках эта информация отсутствует.
Естественно, Эмомали Рахмон рассчитывал на большую результативность своей миссии. Таджикистан испытывает недостаток в электроэнергии, крупнейшим поставщиком которого в Центральной Азии является Туркменистан. Существующая транспортная инфрастуктура позволяет Ашхабаду экспортировать этот вид энергии в Афганистан, Иран и страны Центральной Азии, в том числе и Таджикистан. Минувшие морозные зимы серьезно подорвали авторитет Эмомали Рахмона, неоднократно заявлявшего о «грядущем энергетическом Эльдорадо», которое наступит после того, как в Таджикистане будут построены новые ГЭС. Но против этого возражают страны-соседи. Под вопросом остается, обретет ли реальное воплощение предложение Курбанкули Бердымухаммедова о совместной — Туркменистана, Казахстана, Узбекистана и Киргизии — денежной компенсации в пользу Таджикистана в обмен на сохранение нынешних объемов сброса воды трансграничных рек, которое пока поддержал только президент Каримов.
«В последнее время зачастую предметом недопонимания и неправильных трактовок становятся предложения Таджикистана и центральноазиатского региона в целом по рациональному использованию водно-энергетических ресурсов, — попытался внести ясность Эмомали Рахмон, находясь в Туркменистане. — Меры, предпринимаемые правительством Республики Таджикистан по строительству гидроэнергетических сооружений, прежде всего, нацелены именно на решение водных и энергетических проблем региона, экологических проблем Аральского моря и мобилизацию ресурсов для достижения устойчивого развития в Центральной Азии». Он также отметил, что при осуществлении своих гидроэнергетических проектов Таджикистан основывается на «политике открытости и полного учета интересов соседних государств». Одним словом, выхода из энергетического кризиса у Таджикистана, похоже, пока нет, и визит в Туркменистан ничего конкретного в этом плане не принес.
Возможно, обсуждение вопросов поставок электроэнергии и рационального использования водных ресурсов Центральной Азии продолжится в 2010 году, когда состоится визит президента Туркменистана в Республику Таджикистан. И если рост туркменского президента к этому времени увеличится еще на несколько сантиметров, скамеечку придется подставлять Эмомали Рахмонy

Friday, October 02, 2009

Şahyr Gurbannazar Ezizowyň hatyrasyna - شاعیرقربان نظر عزیزینگ خاطیراسئنا

Web Resource: Azatlyk Radiosy
Türkmen edebiýatynyň görnükli şahyrlaryndan Gurbannazar Ezizow 1975-nji ýylyň 29-njy sentýabrynda Turkmenbaşyda ýaş ýazyjy-şahyrlaryň bütinsoýuz duşuşyklary wagtynda Gazanjyk obasynyň ýanyndaky şossede tragiki ýagdaýda (sowet esgeri tarapyndan atylyp öldürilýär) aradan çykýar.
-------------------
Interview:Gurbannazar Ezizowyň ömri we döredijiligi barada Azatlyk Radiosyndan Hudaýberdi Hally we Ýowşan Annagurban söhbetdeş boldy.Hudaýberdi Hally: 20-nji asyr türkmen edebiýatynda, Gurbannazar Ezizowyň ölmi ýaly agyr ýitgi bolmady diýsek, belki, ýalňyşmarys. Ýowşan, biz söhbetimize şol ýitgili güni ýatlamakdan başlaýaly.Ýowşan Annagurban: Şol wagt biz mekdep okuwçysydyk. Ýöne Gurbannazar Ezizowy tanaýardyk. Ol Bahar radiostansiýasynda we beýlekilerde çykyş ederdi, Gyzlaryma diýen goşgusyny okaýşy, ony maşgalamyz bolup diňleýşimiz şu günki ýaly ýadymda. Il içinde söýülýän, tanalýan, guwanylýan şahyrdy. Belki-de, bu meniň kakamyň mugallym bolandygy üçin şeýle bolandyr, ýöne şo waka, şo ölüm şeýle bir türkmen jemgyýetini sarsdyrdy, sebäbi türkmeniň söýýän şahyry, türkmeniň soňy bilen has söýjek şahyry şonda dünýäden öten ekeni.

Bu ölümiň detallary, elbetde, şol wagt ýazylmady. Soň Annaberdi Agabaý Gurbannazar hakda ýörite kitap ýazdy. Ýöne Gurbannazar hakda soňky ýazylan zatlaryň hemmesi, belki, şol ölümiň netijesi ýa-da ýaňy boldy diýsem ýalňyş bolmazmyka diýýän. Sebäbi Gurbannazaryň ölümi, bir tarapdan, şonuň poeziýasyna düşünmäge çagyryş ýaly bir hadysa boldy. Şol Gurbannazara atylan tüpeň türkmeniň öz poeziýasyna siňe seretmek üçin atylan tüpeň ýaly bir zat boldy diňsem, ulaltma bolmasa gerek. ... Dowamy Websaytyn ozunde ....

Wednesday, September 30, 2009

Azatlyk Radiosynyn Täzelikleri

Eýran: Türkmen gazyny Hazaryň üsti bilen Ýewropa akdyrmarys
Eýranyň milli gaz eksport kompaniýasynyň direktory Reza Kazaizadanyň: “Biz Hazar deňziniň üsti bilen Türkmenistanyň Ýewropa gaz akdyrmagyna ýol bermeris” diýip, ýarym resmi Mehr habar agentligine 27-nji sentýabrda aýdandygyny eurasianet.org internet saýty ýazýar.Onuň ýerine eýran çinownikleri Eýran territoriýasynyň üsti bilen gazyň gury ýerden geçmegini isleýärler. Bu ABŞ tarapyndan goldanan, Merkezi Aziýanyň gazyny Orsýetden sowa Ýewropa akdyrjak gaz turba proýektine ýakymsyz signal-diýip, internet saýty ýazýar.
Web Resource: Azatlyk Radio

Tuesday, September 29, 2009

HALKARA KITAP ÝARMARKASY - خلق آرا کیتاپ یاریم آرقاسی

Web resource: Gunesh

Şwesiýanyñ Göteborg şäherinde Halkara kitap ýarmarkasy açyldy. Ol birnäçe gün, ýagny 27-nji sentýabra çenli dowam eder. ”Gün” neşirýaty bu ýyl beýleki kitaplar bilen birlikde türkmen edebiýatyna degişli şwed dilnde kiçi ýaşly mekdep okuwçylary üçin ”Varför grodan kväker” (”Gurbaga näme üçin warryklaýar”) atly türkmen halk ertekileriniñ ýygyndysyny we ussat prozaçy, Türkmenistanyñ Magtymguly adyndaky döwlet baýragynyñ laureaty Tirkiş Jumageldiniñ ”Milli oýun” atly gyzykly hem täzeçil äheñde ýazylan romanyny hödürleýär.

Friday, September 25, 2009

Türkmen edebiýat we sungaty gaty giň bir düýnýädir-ترکمن ادبیّاتی و صونغاتی غاتی گینگدیر

Turkmen Kultur

T. Kor - ت. کر
Ol halkyň ýüreginden joşup gaýnap çykan çeper sözler we aýdym-dyr, ýa goşgy, saz görnüşünde , Türkmeniň başdan geçirýän wakalary we şol sanda haýsy ugur bolsa, hem , düýgularyň päk şeklinde beýan edilmegidir.
Türkmen edebiýat we sungaty has güýçli wagty, 18- nji asyrlardan başlanýar.
Şol wagtlar Türkmen halkyň özbaşdak ýaşamak-da we Türkmeniň azat durmuşyny goramak-da köp yzygiderli söweşleri başyndan geçirmeli bolupdyr.
Şol döwrüň şahyrlaryndan Döwletmuhammet Azadi, Magtymguly pyragy,nurmuhammet Andalip, Gurbanaly Magrupy we ýene köp-köp edebiýatçylaryň adyny aýtsak bolýar.
Bu Şahyrlaryň durmuşy, Dogurçylyk beýan etmek, halkyň duýgy- düşünjesini Çeperçilik bilen aňlatmak-da, ýüreklere merhem bolup, dilden –dile geçip bize miras bolup gelipdir.
Asyrlar boýunça , Türkmeniň asuda bir ýaşaýysy bolman, elmydama şol zalym Şahlaryň- hanlaryň özara güýç gazanmakda Türkmen topragyna çozuşlar edip,
Parahat yaşaýan halky öz gününe goýmandyr.
Türkmen diýary, Demirgazakdan, Hiwa hanlaryň talaňçylyk çozuşlaryndan kynçylyk çekip ýörse, Günortadan şol Eýran Şalaryndan yzly-yzyna çozuşlara garşy söweşýärler. ... Dowamy - دووامی

Monday, September 07, 2009

Taryhçy alym Hangeldi Ownuk bilen Azatlyk Radiosyndan Hudaýberdi Hallynyň geçiren söhbetdeşligi

Nurmuhammet Aşyrpur Meredow ýanýoldaşy bilen. Dogruçyllyk ugrunda göreşiji alym
Golaýda, 1-nji awgustda belli türkmen edebiýatçy alymy Nurmuhammet Aşyrpur Meredow 86 ýaşynyň içinde (1923-2009) aradan çykdy.
Bu alym ýarym asyrlap Edebiýaty hem edebiýatyň taryhyny öwrenmek meseleleri bilen gyzyklanyp geldi. Ol mydama Edebiýaty öwreniş ylmynyň dogruçyl bolmagyny öňe sürdi. Klassyky edebiýatyň galplaşdyrylmagyna garşy durdy.
Ol “Satiriki şahyr Kemine” (1958), “Türkmen klassyky edebiýatynyň sözlügi” (Sapar Ahally bilen bielikde) 1-nji we ikinji neşirler, soňky neşiri 1988, “Şeýdaýy. Derdewler we tekstler” (1964), “Seljuklar döwrüniň edebiýatynyň taryhy” (1968), “Magtymgulynyň sözlügi” (2000) ýaly kitaplaryň hem ençeme ylme makalalaryň awtorydyr.
Türkmen edebiýatynyň Orta asyrlşar taryhyny öwrenmek boýunça bitiren hyzmatlary üçin, oňa Türkmenistanyň Ylym we Tehnika boýunça döwlet baýragy berildi.
Aşyrpur Meredowy ýakyndan tanaýan, onuň bilen bir edarada ençeme ýyl bile işleşen, taryhçy alym Hangeldi Ownuk bilen Azatlyk Radiosyndan Hudaýberdi Hally söhbetdeş boldy.
Hudaýberdi Hally: Hangeldi, Aşyrpur Meredow bilen tanyşlygyňyz barada aýdaýsaňyz?
Hangeldi Ownuk: Aşyrpur Meredowy irki wagtdan bäri, oglanlykdan tanaýas biz ony. Sebäbi Eýranda o döwürlerde gürrüň bererdiler, bir wagtlar TUD partiýasy bolupdyr, şonuň agzalary, howandarlary Türkmensährada yzarlanypdyr. Şondan soňra olar daşary ýurtlara gaçyp atmaga mejbur bolupdyrlar. Ol döwürde ol Türkmenistandady, şonda onuň gürrüňi edilerdi. Birhiliräk daşrak garyndaşlyk-da bolansoň eşiderdik.
Hudaýberdi Hally: Seniň diýýän döwürleriň, biziňem student-okuwçy döwürlerimize gabat gelýär. Şol döwürlerde Türtmenistanda Aşyrpur Meredowyň işleri çykýardy. Ilkinji kitaby, “Türkmen klassyky edebiýatynyň düşündirişli sözlügi”, Sapar Ahally bilen bile ýazan ilkinji redaksiýasy çykypdy. Alymyň şol işleri Eýranda mälimmidi?
Hangeldi Ownuk: O döwürde Eýranda mälim däldi. Soňra biz Türkmenistana gelenimizden soňra ýa özi Eýrana gaýdyp barandan soňra şo gürrüň bererdi. 79-80-nji ýyllarda Eýrana dolanyp baranlarynda, şo döwürde şu gürrüňleri bererdi, hatda özüme-de Türkmenistana – Akademiýa hat ýazyp, birnäçe kitap ýollatdy. O döwürde Eýranda wagtmyzda.
1980-79-njy ýyllarda aňyrda türkmen edebiýaty meseleleriniň işlerine aktiw gatnaşdy, hatda birnäçe kitaby terjime edip, kril elipbisinden Eýranyň türkmen pars-arap elipbisine geçirip, çykaran kitaplary boldy.
Hudaýberdi Hally: Seniň diýýäniň Yslam rewolýusiýasy geçen döwürlerde, Aşyrpur Mertedowyň, Sapar Ahallynyň ikinji gezek öz ýurtlaryna gaýdyp baranlaryndan soňky edilen işler bolmaly. Şeýlemi?
Hangeldi Ownuk: Hawa, şeýle. Dolanyp gelenden soňra-da, ep-esli işleri ýerine ýetirdi. Magtymguly Pyragyň adyna berlen goşgular bolupdyr. Oňa başga bir ýerden girizme goşgular boludyr. Ol şolary aýyl-saýyl edip berdi. Şu ugurda-da ol kän zähmet çekdi.
Kä wagtda beter gödegräk adamlar muny ýazgarardylar, şul Magtymgulynyň zadyna goşulýar diýip. Soňra görüp otursalar hakykat mälim bolandan soňra, hemmesi boýun bolmaly boldy. Gümürtik ylmyň üstüni açmak, bu ullakan iş.
Nurmuhammet Aşyrpur Meredow öz durmuşynda şu meseläni alyp çykyp bildi. Şu-da uly işdi. Soňra Seljuklar döwrüniň edebiýaty barada-da köp işler etdi. Olar şol döwür işleriniň esasynda Döwlet baýragyna mynasyp boldular.
Hudaýberdi Hally: Aşyrpur Meredowyň alymlygynyň aýratynlyklary nämeden ybaratdy?
Hangeldi Ownuk: Aşyrpur Meredow hiç zady gözüni ýumup kabul etmeýärdi. Ol ylmyň aňyrysyny görmese, her zadyň aňrysynya geçmese, takyk hakykaty görmese, şol meseläni tassyklamaýardy. Şonuň üçinem onuň elinden çykýan makalalaryň hemmesini hem sada dilde ýazardy, hem-de düşnükli, has hakykaty görkeziji işler ederdi. Makalalaryny dagy okanyňda, beýleki alymlardan tapawutlanýardy. Gümürtik ýatan zatlaryň üstüni açardy. Onuň aýratynlygy şu meselede. Ol hem meseläniň düýbüni agtarýardy, düýbüni görýärdi, diňe ondan soň kabul edýärdi.
Hudaýberdi Hally: Ylymlar akademiýasynda, dogrusyny boýun almaly, köp adamlar işjeň däldi. ýöne Nury däde – Aşyrpur Meredow gaty işjeň adamdy. Ýörite barardy, golýazňmalary görerdi. Gaty işjeňdi.
Hangeldi Ownuk: Soňky döwürlerde SSSR ýykylmazyndan öňinçä, soňky onýyllykda has durgunlylyk döwri boldy-da. O döwürde esasan köp işlenilmeýärdi. Meger, wezipesi öz ýüregine salnan bir adamlar, öz wezipesini özi bilýän adamlar, ylma berlen adamlar olar durgulylyk döwre garamaýarlar. Olar etjek işlerini edýärler.
Men mydama-da görýärdim, Nurmuhammet Aşyrpur Meredow Golýazmalar institutynyň, o döwürde oňa Golýazmalar fondy diýerdik-dä, ol jaý-da birneme sowugrakdy. Ol hemişe gyşyn-tomsyn şo ýerde oturyp, köne golýazmalary agtaryp oturandyr, görseň.
Baryp, kä wagt oturyp gürrüňdeşem bolardyk, ol ondan-mundan gürrüň bererdi. Gadymy kitaplary, bütin golýazmalary okap, şolar barada makalalar ýazardy. Hawa, onsoň onuň makalalaryny okanyňda, çykgytlaryna seredeniňde-de örän ýütgeşik çykgytlary bolardy.
Onuň peýdalanýan edebiýaty has üýtgeşikdi. Köplenç şu gadymy edebiýaty, pars, arap edebitay, aýratynam türkmen hakynda ýazylan kitaplary okap, şolardan hemişe faktlaýyn ulanardy. Şonusy bir gaty üýtgeşikdi. Makalalaryny okanyňda, ýüregiňe jüňke düşerdi-dä makalalary.
Hudaýberdi Hally: Sen bu alymy gaty golaýdan tanaýan adam, ol alym. Şonuň bilen birlikde halk arasynda şeýle nakyl bar. “Alym bolmak aňsat, ynsan bolmak kyn” diýýärler. Şu babatda Aşyrpur Merediň – Nury dädäniň adamçylyk häsiýetleri barada nämeler aýdyp bilersiň?
Hangeldi Ownuk: Nury dädäniň adamçylygy barada köp zatlar aýdyp bolar. Onuň adamçylygy, adalatparazlygy, hakykat görüjiligi hakda aýdyp bolar. Bular Nury dädänuň iň görükli taraplarysy. Umuman, onuň mähribanlygy-da şeýle gowudy. Egindeşlerine gowy göz bilen seredýärdi.
Ýöne bir gylygy bardy, her alyma, her adama şol nä derejede hakykaty kabul edýär, şony göz öňünde tutup baha berýärdi. Umuman, jemgyýetçilikli gatnaşygy-zady her kim bilenem gowudy. Dostlukly gatnaşýan mähriban adamdy. Ol zulumyň garşysyna çykan adam. Öz ömründe zulumyň garşysyna, sütemiň garşysyna çykan adam. Hakykat, adalat üçin göreşen adam.
Umuman, Nurmuhammet Aşyrpur Meret ýaly adamlar ýartdan çykarylmaly adamlar däl, bu adamlaryň işi, edip giden işleri, goýup giden ýadygärlikleri, eserleri biziň geljeki nesillerimiz üçin ullakan çeşme bolup durdy. Şu çeşmeden her kimem ulanmaly. Gowy adamlary gowulykda ýatlap durmaly. Halkymyzyň taryhynda seýrek adamlar bular. Şonuň üçin munuň adyny gowulykda, dogrulykda, hakykatparazlykda ýatlap durmaly.

Wednesday, September 02, 2009

Я задаюсь вопросом - من سوراغ قوییارین

Создатель движение "За справедливость" Рахманберди Агаев
Жизнь в эмиграции вынуждает человека задумываться о Родине, о происходящих процессах, о переменах. В последнее время СМИ все чаще пишут о реформах в Туркменистане, проводимых новым президентом К.Бердымухамедовым. Однако, по-моему новое руководство страны по прежнему продолжает линию бывшего диктатора Ниязова. Свидетельство этому - низкий жизненый уровень населения, безработица, социальные и общественные проблемы, беззаконие. Более того, если во времена СССР в Туркменистане была теневая власть в лице „воров в законе”, то ныне в стране правят „воры в погонах”. ...

В стране продолжается политика вседозволенности и беззакония работников правоохранительных органов. Люди в погонах забыли о чести и законности, им наплевать на проблемы народа. Не хочу бросать тень на всех работников правоохранительных органов, знаю, что среди них есть честные и добросовестные люди. Однако, им не позволено использовать свой опыт и знания для решения проблем населения, над ними продолжает довлеть бюрократический аппарат, и они вынуждены терпеть произвол и беззаконие со стороны своих бестолковых начальников.
Одной из проблем туркменского общества является наркомания. Вот уже несколько лет она как спрут охватила почти все слои общества и продолжает процветать. Особенно наркомания широко распространена среди молодежи. В этих условиях некоторые работники провоохранительных органов вместо того чтобы боротся с этим злом, сами активно принимают участие в нем. У меня есть точная информация, что за накобизнесом в Марыйском велаяте стоят работники правоохранительных органов, выдвиженцы бывшего генерала областного УВД Чарыева. И таких генаралов, как Чарыев в каждам велаяте, да и в системе МВД, МНБ, Прокуратуре и судах пруд-пруди.
Туркменская правоохранительная система пронизана коррупцией. Коррумпированные чиновники рангом выше открыто продают должности коррумпированным чиновникам рангом ниже, либо назначают на должности своих людей, которые впоследствии платят мзду за оказанные услуги. В частности, работники КНБ активно занимаются кадровыми вопросами, особенно там где можно нажиться, например в системе налоговых органов. По некоторым данным в системе налоговых органов должности стоят от 20-ти до 60 тыс.долларов США.
Туркменский народ продолжает жить в нищите. Однако, правительство бросает „пыль” в глаза мировой общественности в этом вопросе. Например:- глава МИД Рашит Мередов летом 2005 года, выступая с трибуны ООН в Жнeва, повторяет тезисы диктатора Ниязова о том, что 60 процентов туркменского ВВП идут на социальные программы по улучшению жизни граждан, а рост уровня жизни граждан Туркменистана ежегодно составляет 22 процента. С моей точки зрения, Р. Мередов болеет наследственной болезнью системы диктатуры, у него нет своего взгляда на жизнь. Более того, по сведениям с мест именно Р.Мередов продолжает активно проталкивать идеи Ниязова во многих вопросах. Поэтому когда в июне месяце этого года туркменскую делегацию с визитом в США возглавил Р.Мередов, я пришел к окончательному решению, что бывший министр здравоохранения а ныне президент Гурбангулы Бердымухаммедов,
продолжает линию своего бывшего пациента С. Ниязова, направленные против своего народа.
Я задаюсь вопросом, почему при таком богатстве (природных ресурсов), нельзя сделать так, что бы народ не нуждался? Думаю всё возможно, только этого надо захотеть...
Эксперт британской неправительственной организации "Глобал Уитнес", Том Мейн говорит что: „ 75% прибыли от продажи газа во времена Ниязова скрывались от госсбюджета”. Том Мейн и его коллеги нашли подтверждение существованию 3 млрд. долларов на счету прежнего туркменского диктатора в Дойче Банке. Но почему-то действующий президент не обращает внимание на такие заявлениях. Эти 3 млрд.долларов США не помешало-бы применить для улучшения жизни туркменских граждан.
Скоро начнется новый учебный год. Однако, в Туркменистане многие молодые люди не смогли поступить ВУЗ-ы, так как сегодня в высших учебных заведениях не смотрят на знания, там смотрят в карманы родителей абитуриентов.
А тем молодым Туркменистанцам, которые захотели самостоятельно учиться в других странах, туркменские власти закрыли выезд за пределы страны по надуманным причинам.
Сейчас XXI-век. Думаю туркменским властям хватит загонять свой народ в тупик Если мы хотим мира и покоя в доме, мы должны идти вперед, а не наборот. А каждый гражданин страны имеет право на свой голос. Поэтому власти должны уважать свой народ и дать людям веру и надежду в будущее.

Tuesday, August 18, 2009

Toronto Azeri turk Festival- Leslie park - تورنتو آذری فستیوال لاسلای پارک


UygurDanceJamile
by yazdanguly

Friday, August 07, 2009

Nurmuhammet Asyrpur Meredow baky dünýä gowuşdy! - نور محمّد آشئرپور مرداف باقی دنیأ قووشدی



Üstümizdäki August aýynyň 1-ne Hormatly agamyz Nurmuhammet Aşyrpur Meredow Türkmenistanyň paýtagty Aşgabat şäherinde 86 (2009-1923) ýaşynda aradan çykdy.
Merhum Aşyrpur Meredow 1923-nji ýylada Türkmensähranyň Kümüşdepe okrugynda dünýä geldi we şol ýerde-de başlangyç bilimini döwlet guramaçylygyndaky ýola goýulan ilkinji kümüşdepe mekdebinde tamamlady.
Ol mekdebi tamamlandan soň Bendertürkmen şäheriniň ( öňki Benderşhah) Nemsleriň ( Alma – Germaniýa) tarapyndan gurulan Demirýol tehnikasyny öwrediji Tehnikom ( Honarestan-e Fanni) Merkezinde okuwa ýerleşýär. Reza şanyň pars ilatyndan başga etniki halklarayň garşysyna alyp barýan syýasatynyň esasynda şol döwürde Bu senagat okuw merkezini Bendertürkmen şäherinden göçürýär. Ol merkezde okaýan okuwçylary bolsa, Asterabat (häzirki Gürgen) şäheriniň Daneşsäraýe Mogaddematy ( Ped. Uçylyşa “ Mugallym taýýarlaýyjy merkez”) okuw merkezine geçirýär. Ol bu ýerde okuwuny tamamlap mugallym bolýar.
… Merhum Aşyrpur Meredow öz döwrüniň türkmen öňdebaryjysy hökmünde sütemkär dörän rejimiň garşysyna beýleki egindeşleri bilen bir hatarda goşuluşýar we göreşýär. Sütemkär rejim güýç alandan soň ähli Eýran boýunça boluşy ýaly Türkmensährada-da öz garşydaşlaryny yzarlap başlaýar. Döwüriň prograssiw partiýa-guramalaryň agza-howandarlary gizenýarler we soňga baka 1947-nji ýylda Türkmenistan S. Şurasyna gaçybatmaga mejibur bolýarlar. Merhum üçin bir uzak bosgunlyk döwüri başlanýar. Ol Türkmenistanyň Aşgabat şäherindäki Universitesiniň Türkmen Dil we Edebiýat fakultesine okuwa ýerleşýär. Ol okuwuny tamamlandan soň, Türkmenistan Ylymlar Akademiýasynyň Dil we Edebiýat Inistitutyna işe ýerleşip, beýleki ylmy merkezler bilen hem işleşip gaýtýar. Şol sanda soň Magtynguly adyna öwrülen Maksim Gorki adyndaky Türkmen Döwlet Universitesi hem häzirki Golýazmalar Inistituty we… işleşip gaýtýar.
1979-njy ýyl Eýrandaky gopgunly wakalar esaseynda, Eýranyň Pählewi patyşalygy synyp, Eýranyñ ähli halk rewolýusiýasy amala aşyryldy. Bu eýýämde daşary ýurtlara giden Eýranly inteligent öňdebaryjylary bilen bir hatarda, Nurmuhammet Aşyrpur Meredow we onuň pikirdeş ýoldaşy Sapar Ensary (Ahally) 2-nji bir çet ýurduň üsti bilen öz watanyna dolanyp gelýrler. …
1979-njy (1357 ş.) ýyldan 1981-nji (1360 ş.) ýyla çenli Eýranda syýasy durum üýtgäp başlaýar. Syýasy wakalara laýyk berilen merhum 1981-nji ýylda Yslam rejiminiň tarapyndan Tähranda tutulyp 4 ýyllap Eýranyň howuply türmesi Zendan-e Evin-de oturýar. Ol türmeden boşan soň, ýene-de, Türkmenistana dolanyp gelýärler.
Merhum Nurmuhammet Aşyrpur Meredow Türkmenistanda öňki işi bilen meşgul bolýar. Ol öz iş döwründe esli ylmy işleri alyp bardylar. Bu hakda ýörite maglumat çykararys. …
Hormatly professor derejesine laýyk bolan Dr. Nurmuhammet Aşyrpur Meredogly 2009-njy ýylyň August aýynyň birisi güni pany dünýäden bakyga gowuşdy.
Merhumyň Ýatan ýeri ýagty bolsyn! Galanlaryna abyraý bersin!
===========

Thursday, July 30, 2009

”AGZYBIRLIGIÑ” BAÝRY AGZALARYNYÑ BIRI, LUKMAN ZENAN AÝGÜL TÄJIÝEWA ARADAN ÇYKDY-آغزیبیرلیگینگ بایری آغضالارئنئنگ بیری آرادان چئقدی


Aýgül Täjiýewa
1944-08-27—2009-07-22
---------------------------------
Türkmenistanyñ ”Agzybirlik” Demokratik Halk Hereketiniñ Daşary ýurt bölümi ”Agzybirligiñ” agzasy Aýgül Täjiýewanyñ 2009 ýylyñ 22-nji iýulynda uzaga çekmedik agyr keselden soñ aradan çykandygyny çuññur gynanç bilen habar berýär.
Aýgül Täjiýewa 1944 ýylyñ 27-nji awgustynda Mary şäherinde dogulýar, orta mekdebi şol ýerde tamamlap, 1962-nji ýylda Aşgabadyñ Medisina institutyna okuwa girýär we ony 1969-njy ýylda üstünlikli tamamlaýar. Şondan soñ dürli wezipelerde işlän lukman zenan 1978-nji ýyldan tä 1991-nji ýyla çenli Türkmenistanyñ Gyzyl Ýarymaý jemgyýetine baştutanlyk edýär. ... Dowamy - دووامی

Saturday, July 18, 2009

Türkmen döwlet lukmançylyk institutynda,


Döwlet maksatnamasynyň ylmy-amaly maslahat boldy!
Türkmen Medical :
Saglygy goraýyş ylmy forumyň üns merkezindeTürkmen döwlet lukmançylyk institutynyň mejlisler zalynda «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň 14 ýyllygyna bagyşlanyp ylmy-amaly maslahat boldy. Ony Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi hem-de Türkmenistanyň Bilim ministrligi gurady. Dabaraly foruma ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary we talyplary, ylmy-kliniki merkezleriň ýolbaşçylary, jemgyýetçilik guramalarynyň, habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar. ...Dowamy - دووامی

Thursday, July 16, 2009

Kanada DIM-niň delegasiýasy Aşgabatda - کانادا د.آی.ام - نینگ وکیللری عشق آباد دا

Global Hyzmatdaşlyk Maksatnamasynyň (GHM) Baş direktory Troý Lulaşnigiň baştutanlygynda Kanadanyň Daşary işler ministrliginiň delegasiýasy Türkmenistanda saparda bolýar.
Bu maksatnama halkara howpsuzlygyny pugtalandyrmak maksady bilen, Kananaskis şäherinde «Sekizleriň toparynyň» sammitinde 2002-nji ýylda herekete girizildi. Kanada GHM-nyň esasy işläp taýýarlaýjy we hemaýatçy ýurdudyr. Myhmanlar Aşgabatda bolmagynyň çäklerinde Türkmenistanyň DIM-de kabul edildi. Mundan başga hem Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginde duşuşyk boldy, şol duşuşygyň barşynda özara peýdaly hyzmatdaşlyga degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Kanadanyň delegasiýasy Aşgabadyň we Marynyň birnäçe lukmançylyk edaralaryna hem baryp gördüler.
Web Resource: TURKMEN PRESS

Email address: ilguyji@yahoo.ca
 

Dolanyş - برگشت به صفحه نخست

حقوق اين وبلاگ محفوظ است و هرگونه كپي برداري از آن با ذكر منبع بلامانع می باشد